← All articles

Career4 min read

ปริญญาคือ Initial Condition ไม่ใช่ Final Value · ทำไมเด็กวิศวะเคมีถึงมาเป็น Automation Engineer

จบวิศวกรรมเคมี แต่ทุกวันนี้เขียน PLC, SCADA และโค้ดเชื่อม OT/IT นี่คือเส้นทางจากห้องเรียน Unit Operation สู่หน้างาน Commissioning เหตุผลที่เลือกสายนี้ และสิ่งที่วิศวกรเคมีเห็นในงาน Automation ที่คนอื่นอาจมองข้าม

ภาพปก Chemical to Automation มีบัตร Engineer ID ของผู้เขียน ตารางเทียบความรู้เคมีกับงาน Automation การ์ด S4 Automation Engineer และเครื่องมือที่ใช้ เช่น Siemens, Rockwell, Ignition, Python และ MATLAB

คำถามที่เราได้ยินบ่อยที่สุด ทั้งตอนสัมภาษณ์งาน ตอนเจอลูกค้า และตอนนั่งกินข้าวกับเพื่อนสมัยเรียน คือ

“จบเคมีมา ทำไมมาเขียน PLC?”

คำตอบสั้นที่สุดที่เรามีคือ เราไม่ได้เปลี่ยนสาย เราแค่เดินตามท่อต่อไปจนสุดทาง จาก P&ID ที่เรียนมาสี่ปี ไปจนถึง I/O list ที่สั่งให้วาล์วตัวนั้นเปิดได้จริง

ปริญญาคือ Initial Condition ไม่ใช่ Final Value

Your degree sets the initial condition, not the final value.

ในวิชา Process Dynamics เราเรียนว่าค่าเริ่มต้นของระบบบอกแค่ว่ามันเริ่มจากตรงไหน ส่วนมันจะไปจบที่ไหน ขึ้นกับ Input ที่ใส่เข้าไปหลังจากนั้น ชีวิตการทำงานก็เหมือนกัน ปริญญาวิศวกรรมเคมีคือจุดเริ่มต้นที่ดีมาก แต่สิ่งที่กำหนดปลายทางคือสิ่งที่เราเรียนรู้เพิ่มทุกวันหลังจากรับปริญญา

สิ่งที่วิศวกรเคมีพกติดตัวมา

หลายคนคิดว่าคนจบเคมีที่มาทำ Automation ต้อง “เริ่มจากศูนย์” แต่จากที่ทำงานมา เรากลับรู้สึกว่าได้เปรียบ เพราะ Automation คือการควบคุม Process และ Process คือสิ่งที่วิศวกรเคมีถูกฝึกให้เข้าใจตั้งแต่ปีหนึ่ง

  1. CHEMP&ID และ PFDอ่านแบบ Process ออกว่าอะไรไหลไปไหน
    AUTOHMI Overview · Tag listอ่าน P&ID ก่อน I/O list เสมอ หน้าจอจึงเรียงตามการไหลของ Process
  2. CHEMProcess DynamicsTransfer function, Dead time, Time constant
    AUTOPID TuningStep test → FOPDT → IMC λ แทนการจูนด้วยความรู้สึก
  3. CHEMMass & Energy Balanceของเข้า = ของออก + ของสะสม
    AUTOData Validationค่ามิเตอร์ที่ Balance ไม่ลง คือสัญญาณแรกว่ามีเซนเซอร์เพี้ยน
  4. CHEMUnit OperationsFilling, Transfer, Distillation, CIP
    AUTOSequence of Operationรู้ว่าแต่ละขั้นต้องรออะไร ก่อนเขียน Step แรกของ Logic
  5. CHEMProcess SafetyHAZOP, What-if, Relief
    AUTOInterlock & Fail-safeคิดถึงสภาวะที่แย่ที่สุดก่อน แล้วออกแบบให้ระบบพาตัวเองไปที่ปลอดภัย
  6. CHEMProcess SimulationAspen Plus, โมเดลบนคอม
    AUTODigital TwinSimulink + OPC UA ให้ PLC ได้ซ้อมกับ Plant ปลอมก่อนเจอของจริง
ความรู้เคมีไม่ได้หายไป มันไหลต่อไปเป็นวิธีคิดในงาน Automation ทุกวัน

วิศวกรรมเคมีสอนว่า Process ต้องการอะไร · Automation สอนว่าจะสั่งมันยังไง

Chemical engineering taught me why the process moves. Automation taught me how to move it.

เส้นทางที่เดินมา เขียนเป็น SFC

เราชอบเล่าเส้นทางนี้เป็น Sequential Function Chart (SFC) เพราะชีวิตจริงก็เป็นแบบนั้น แต่ละช่วงคือ Step และสิ่งที่พาเราไปช่วงถัดไปคือ Transition ที่ต้องเป็นจริงก่อน และบางช่วงก็มีสองงานที่วิ่งขนานกันอยู่จริง ๆ

  1. S02018 – 2023

    นักศึกษาวิศวกรรมเคมี

    Chemical Process Engineering · KMUTNB Rayong

    Mass & Energy balance, Unit operations, Process dynamics และการจำลอง Process ด้วย Aspen Plus

    • Aspen Plus
    • P&ID
    • Process Dynamics
    สมการบนกระดาษเริ่มอยากขยับวาล์วจริง
  2. S12022 – 2023

    ปริญญานิพนธ์ · MPC-based PID

    Pressure process บน S7-1200

    Step test สิบจุดตั้งแต่ 10–100 % ฟิตโมเดล แล้วจูน PID_Compact จากโมเดลที่ได้ ครั้งแรกที่ Theory กับ PLC มาเจอกัน

    • S7-1200
    • PID_Compact
    • IoT2050
    อยากเห็นระบบจริงในโรงงาน
  3. S2May – Sep 2023

    Engineering Intern

    P.A.M Engineering & Automation

    WinCC client/server SCADA ของระบบบำบัดน้ำ งานติดตั้งและบริการหน้างาน อบรม PCS 7 และเป็นทีมสอน PLC ให้มหาวิทยาลัย

    • WinCC
    • PCS 7
    • TIA Portal
    ได้รับความไว้ใจให้เขียนทั้งไลน์
  4. S3Sep 2023 – Jan 2025

    Project Engineer / Programmer

    P.A.M Engineering & Automation

    PLC และ HMI ของไลน์บรรจุ Big bag ทั้งไลน์ Retrofit ไลน์ Keg จาก S7-300 เป็น S7-1500 แลกข้อมูล PUT/GET ในโรงนม และระบบคิดค่าไฟของโรงพยาบาล

    • S7-1500
    • WinCC Unified
    • Commissioning
    จากเครื่องเดียว สู่ข้อมูลทั้งโรงงาน
  5. S4May 2025 – nowACTIVE

    Automation Engineer

    MIAC Automation

    SCADA บน Ignition, Rockwell ControlLogix, FactoryTalk Optix (C#) และ Traceability กับ MES บน MySQL รวมถึงเครื่องมือจูน PID ด้วย Python และมาตรฐานวิศวกรรมของบริษัท

    • Ignition
    • ControlLogix
    • C# / .NET
    • Python

    S52025 – now · weekendACTIVE

    Education & Lab Systems

    Pranakorn Energy (part-time)

    Digital Twin ของชุดทดลอง S7-1500 ↔ Simulink คอร์สออนไลน์ 29 บท และ Cloud Lab บน AWS ที่นักศึกษาส่งผล Simulink เข้ามา

    • Simulink
    • OPC UA
    • AWS
    • Grafana
    LEARN = TRUE // เงื่อนไขนี้ไม่เคยเป็น false

    JUMP → S0 · กลับไปเป็นนักเรียนใหม่ทุกครั้งที่เจอของใหม่

SFC ของเส้นทางนี้ · กรอบคู่คือ Initial step · เส้นคู่คือสองงานที่วิ่งขนานกัน · จุดเขียวคือ Step ที่กำลัง Active

4 เหตุผลที่เลือก Automation

01 · อยากเห็นสมการขยับวาล์วได้จริง

ตลอดสี่ปีในห้องเรียน Transfer function, Laplace และ PID อยู่บนกระดาษ จนถึงตอนทำปริญญานิพนธ์ ที่ต้องทำ Step test กับลูปความดันจริงบน S7-1200 ถึงสิบครั้ง วันที่เห็นค่าความดันบน Trend วิ่งเข้าหา Setpoint ด้วยค่า PID ที่คำนวณจากโมเดลที่เราฟิตเอง คือวันที่รู้ว่า นี่แหละคือสิ่งที่อยากทำ

02 · Feedback เร็ว เหมาะกับคนที่เรียนรู้ด้วยการลงมือ

งาน Process หลายอย่างต้องรอเป็นสัปดาห์กว่าจะรู้ผล ทั้งการทดลอง ทั้งการขยายสเกล แต่ใน Automation เราแก้ Logic หนึ่ง Rung แล้วเห็นผลบนเครื่องภายในหนึ่ง Scan cycle สำหรับคนที่เรียนรู้ด้วยการลอง ผิด แล้วปรับ วงรอบที่สั้นแบบนี้คือสนามฝึกที่ดีที่สุด

ในระบบควบคุม Error ไม่ใช่ความล้มเหลว มันคือ Input ที่บอกว่าต้องปรับตรงไหน

In a control loop, error isn't failure. It's the input.

03 · ไม่ต้องทิ้งเคมี ยิ่งทำยิ่งได้ใช้

ทุกวันนี้เรายังอ่าน P&ID ก่อน I/O list ยังคิดเรื่อง Mass balance เวลาตรวจค่าจากมิเตอร์ และยังเอาความรู้ Process Dynamics มาจูน PID ทุกโปรเจกต์ ปี 2026 เราสอบได้ ใบอนุญาตภาคีวิศวกร สาขาวิศวกรรมเคมี และร่วมเขียนบทความ Digital Twin ของ Batch Distillation ในงานประชุมวิชาการวิศวกรรมเคมี (TIChE 2026) เคมีไม่ได้หายไปไหน มันกลายเป็นจุดขายที่ทำให้เราคุยกับวิศวกร Process ของลูกค้ารู้เรื่องตั้งแต่ประโยคแรก

04 · สายที่ไม่มีวันเรียนจบ

ในสามปีกว่า เราได้จับ Siemens, Rockwell, Mitsubishi และ Ignition ได้เขียน C#, Python, Flutter และ Node.js ได้ตั้ง Server บน AWS และ Docker ทุกโปรเจกต์มีของใหม่ให้เรียนเสมอ สำหรับคนที่ชอบเรียนรู้ นี่ไม่ใช่ภาระ แต่คือเหตุผลที่ตื่นมาทำงาน

เรียนรู้ให้เหมือน Integral term · วันละนิดดูไม่มีผล แต่มันไม่ยอมให้ Offset ค้างอยู่ตลอดไป

Be the integral term: tiny every day, relentless over time.


ถ้าให้วิเคราะห์ตัวเอง จากงานที่ผ่านมา

เราลองถอยออกมามองงานทั้งหมดที่ทำมาเหมือนดู Trend ย้อนหลัง แล้วหา Pattern ที่ซ้ำกัน ตัวเลขก่อน แล้วค่อยดูนิสัยที่อยู่เบื้องหลังตัวเลขพวกนั้น

ในงาน System Integrator
3.5ปี
โปรเจกต์บนเว็บนี้
12
แพลตฟอร์ม PLC / SCADA
4
คลิปความรู้บน YouTube
90+

SELF_DIAGNOSTIC · 6 TRAITS FOUND · SOURCE: 12 PROJECTS

PROCESS_FIRST

คิดจาก Process ก่อนโค้ด

ก่อนเขียน Logic บรรทัดแรก เราอยากรู้ก่อนว่า Process ตอบสนองยังไง

  • Step test 10 จุดในปริญญานิพนธ์
  • เครื่องมือ FOPDT → IMC ที่เขียนเอง
  • Faceplate ที่ออกแบบให้คนคุม Process

BRIDGE_BUILDER

นักเชื่อมสองโลก

งานที่ชอบที่สุดมักอยู่ตรงรอยต่อ ระหว่างของสองอย่างที่ไม่เคยคุยกัน

  • Simulink ↔ S7-1500 ผ่าน OPC UA
  • PLC ↔ MES แบบ Request/Response
  • S7-1200 ↔ S7-300 ด้วย PUT/GET

TEST_BEFORE_TRUST

ทดสอบก่อนเชื่อ

นิสัยจากห้องแล็บเคมี ผลที่ยังไม่ได้พิสูจน์คือสมมติฐาน ไม่ใช่ข้อเท็จจริง

  • I/O test 100 % + เดินเครื่อง 72 ชั่วโมง
  • เจอสาย E-stop ขัดกันก่อนจ่ายไฟ
  • Backup ที่ลองกู้คืนจริงแล้ว

LEARN_BUILD_TEACH

เรียน → สร้าง → สอน

เรียนอะไรมา ต้องสร้างให้ได้ แล้วสอนต่อให้ได้ ถึงจะนับว่าเข้าใจ

  • มาตรฐานฝีมือแรงงาน PLC 92.85 %
  • คอร์สออนไลน์ 29 บท
  • คลิป YouTube 90+ คลิป

AUTOMATE_THE_AUTOMATION

ไม่ยอมทำงานซ้ำด้วยมือ

ถ้าต้องทำเกินสองครั้ง เราจะหาทางให้เครื่องทำแทน แม้แต่งานของตัวเอง

  • 56 Routine สร้างจาก CSV
  • สินค้ารุ่นใหม่ = แถวใหม่ใน Database
  • มาตรฐานวิศวกรรม 11 ฉบับ

BRAND_AGNOSTIC

ไม่ผูกกับยี่ห้อ

เครื่องมือเปลี่ยนได้ หลักคิดไม่เปลี่ยน จึงข้ามแพลตฟอร์มได้เร็ว

  • Siemens · Rockwell · Mitsubishi · Ignition
  • C# · Python · Flutter · Node.js
  • AWS · Docker · InfluxDB

ถ้าต้องสรุปเป็นประโยคเดียว เราคือ Process Engineer ที่พูดภาษา PLC และ Automation Engineer ที่ยังคิดแบบ Process Engineer


ถึงน้อง ๆ สายเคมีที่สนใจ Automation

ชีวิตที่ไม่มี Feedback ก็คือ Open loop · รู้ตัวอีกทีก็หลุด Setpoint ไปไกลแล้ว

A life without feedback is open loop. By the time you notice, you've drifted far from setpoint.

Firmware รอบถัดไป

Step ถัดไปใน SFC ของเรายังไม่มีชื่อ แต่ Transition ที่กำลังเตรียมไว้มีสามเรื่อง

  1. Unified Namespace ด้วย MQTT, Ignition และ Grafana ซึ่งจะเป็นบทความตอนถัดไป
  2. MPC-based PID ต่อจาก Phase I ของปริญญานิพนธ์ ให้ไปถึง Phase II ให้ได้
  3. OT Security เพราะยิ่งเชื่อมโรงงานเข้ากับ IT มากเท่าไร ประตูก็ยิ่งเยอะขึ้นเท่านั้น

นี่คือความหมายของ Build. Test. Commission. Share. ในแบบของเรา สร้างให้เป็น ทดสอบให้มั่นใจ ส่งมอบให้จบ แล้วเอาสิ่งที่เรียนมาแชร์ต่อ

ไม่ต้องรอให้พร้อม · Commission ตัวเองทุกวัน

Don't wait to be ready. Commission yourself, every day.

ถ้าคุณก็เป็นอีกคนที่ข้ามสายมา หรือกำลังคิดจะข้าม ส่งมาเล่าให้ฟังได้ที่หน้า ติดต่อ นะครับ

  • #Career
  • #Chemical Engineering
  • #Learning
  • #Process Control